Podział rzeczy quoad usum - korzystanie ze wspólnego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków

Rozstrzygnięcie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków (art. 58 § 2 zdanie pierwsze kro) obejmuje w zasadzie każde mieszkanie, zajmowane przez nich, tzn. mieszkanie znajdujące się faktycznie w ich dyspozycji niezależnie od posiadanego tytułu prawnego; w szczególności może to być mieszkanie, do którego obojgu małżonkom lub jednemu z nich przysługuje tytuł prawny, a nawet mieszkanie zajmowane bez tytułu prawnego. Orzeczenie to powoduje takie konsekwencje jak podział rzeczy quoad usum.

Koszty postępowania egzekucyjnego - dłużnik zmarł przed/po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Złożenie przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji przeciwko zmarłemu dłużnikowi może stanowić oczywiście niecelowe wszczęcie postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 30 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (Uchwała Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 kwietnia 2024 r. III CZP 6/23). 

Poręczenie – subrogacja ustawowa (przedawnienie, prawa egzekucyjne)

Subrogacja ustawowa prowadzi do wstąpienia subrogowanego ex lege w istniejącą już prawnie ukształtowaną wierzytelność poprzednio uprawnionego. Poręczyciel może zapłacić wierzycielowi na etapach: 1) przed uzyskaniem przez wierzyciela prawomocnego wyroku zasądzającego należność od dłużnika głównego; 2) po uzyskaniu przez wierzyciela prawomocnego wyroku zasądzającego, 3) Po uzyskaniu przez wierzyciela tytułu wykonawczego (przed albo po wszczęciu postępowania egzekucyjnego). W stosunkach między uczciwym wierzycielem i poręczycielem, wierzyciel nie dochodzi już tego, co zapłacił mu poręczyciel. 

Egzekucja sądowa - ograniczenie odpowiedzialności spadkobierców w konsekwencji przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Nawet jeżeli spadkobierca lub spadkobiercy dłużnika przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nie oznacza to – co do zasady, że nie stali się dłużnikami albo że zobowiązania spadkodawcy uległy w jakiejkolwiek części umorzeniu. Spadkobiercy tacy ponoszą odpowiedzialność w granicach wartościowych wynikających z przepisu art. 1031 § 2 zd. 1 KC, co nie zmienia faktu, że odziedziczyli wszystkie podlegające dziedziczeniu zobowiązania spadkodawcy i w pełnej wysokości.

Wypowiedzenie umowy o pracę – bezskuteczność wypowiedzenia przez doręczenie przez pracodawcę świadectwa pracy.

Nie budzi wątpliwości, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest jednostronnym oświadczeniem woli, które wywołuje skutek w chwili złożenia go pracownikowi w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Dlatego też nie może być zastąpione przez samo tylko stwierdzenie rozwiązania stosunku pracy w doręczonym pracownikowi świadectwie pracy. Zawarta w świadectwie pracy informacja o rozwiązaniu stosunku pracy ma więc jedynie stanowić potwierdzenie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, natomiast nie zastępuje wspomnianego oświadczenia. 

Uchylenie (art. 133 § 3 krio, 144 [1] krio) / wygaśnięcie (art. 138 krio) obowiązku alimentacyjnego

Wiek dziecka nie przesądza o istnieniu bądź nieistnieniu obowiązku alimentacyjnego, lecz możliwości dziecka do samodzielnego utrzymania się, dochody z jego majątku (art. 133 § 1 krio), a także niedostatek (art. 133 § 2 krio).

Kompensacja szkód wynikających ze zdarzeń medycznych – art. 67q i nast. UPP

Za zaistniałe w trakcie udzielania lub w efekcie udzielenia bądź zaniechania udzielenia świadczenia zdrowotnego finansowanego ze środków publicznych - szpitalu: a) zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, b) uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta, albo c) śmierć pacjenta - którego z wysokim prawdopodobieństwem można było uniknąć w przypadku udzielenia świadczenia zdrowotnego zgodnie z aktualną wiedzą medyczną albo zastosowania innej dostępnej metody diagnostycznej lub leczniczej, chyba że doszło do dających się przewidzieć normalnych następstw zastosowania metody, na którą pacjent wyraził świadomą zgodę, ustawa przewiduje kompensację wynikłej stąd szkody (art.3 ust.1 pkt 11 UPP w zw. art. 67 q i nast UPP).

Zasada niedyskryminacji – nierówne traktowanie w zatrudnieniu - 47 KPP UE w sprawie C 715/20 (wskazanie przyczyny czynności).

Sąd krajowy rozpatrujący spór między jednostkami, w którym dokonanie wykładni stosownych przepisów prawa krajowego w zgodzie z tą klauzulą jest niemożliwe, musi w ramach swoich właściwości zapewnić jednostkom ochronę prawną przysługującą im na podstawie art. 47 Karty oraz zagwarantować pełną skuteczność tego postanowienia, w razie konieczności poprzez odstąpienie od stosowania wszelkich przepisów prawa krajowego, które stoją z nim w sprzeczności.

Zasiedzenie ułamkowych udziałów we współwłasności nieruchomości

Możliwe jest nabycie nieruchomości wspólnej przez jednego ze współwłaścicieli w zakresie obejmującym udziały pozostałych współwłaścicieli.

Pomoc w dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą

W strukturze organizacyjnej Sądu Okręgowego w Katowicach wyodrębnia się Sekcję skarg i wniosków oraz obrotu prawnego z zagranicą. Do zadań Sekcji w zakresie obrotu prawnego z zagranicą należy m.in. udzielanie pomocy osobom dochodzącym alimentów lub ich egzekucji od dłużników zamieszkałych za granicą.

Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w posiadanym lokalu i utrzymania w należytym stanie znajdujących się w nim urządzeń - schody w lokalu użyteczności publicznej.

Budynek użyteczności publicznej został zdefiniowany w §3 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego jako przesłanka wnioskowego trybu przyjęcia do szpitala psychiatrycznego (art. 29 ust. 1 i 2 OchrZdrPsychU).

Jest regułą, że przy wyborze rodzaju i metod postępowania leczniczego bierze się pod uwagę nie tylko cele zdrowotne, ale także interesy oraz inne dobra osobiste osoby z zaburzeniami psychicznymi i dąży do osiągnięcia poprawy stanu zdrowia w sposób najmniej dla tej osoby uciążliwy (art. 12 u.o.z.p.). Jest również regułą, że przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej pisemną zgodą na podstawie ważnego skierowania do szpitala, jeżeli lekarz wyznaczony do tej czynności, po osobistym zbadaniu tej osoby, stwierdzi wskazania do przyjęcia (art. 22 ust. 1 u.o.z.p.). Przepisy te wyrażają zasadę dobrowolności. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dopuszcza jednakże wyjątki od tej zasady. Pierwszy wyjątek dotyczy sytuacji, gdy dotychczasowe zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób (art. 23 ust. 1 u.o.z.p.). O takim przyjęciu postanawia lekarz wyznaczony do tej czynności (art. 23 ust. 2 u.o.z.p.). Przyjęcie wymaga zatwierdzenia przez ordynatora (lekarza kierującego oddziałem) oraz zawiadomienia o tym właściwego sądu opiekuńczego (art. 23 ust. 4 u.o.z.p.). Dalsze wyjątki zostały określone w art. 29 ust. 1 u.o.z.p. i odnoszą się do osoby chorej psychicznie, której dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że nieprzyjęcie do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego, bądź która jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia. O potrzebie przyjęcia do szpitala psychiatrycznego orzeka właściwy sąd opiekuńczy na wniosek małżonka osoby chorej psychicznie, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, jej przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej nad nią faktyczną opiekę (art. 29 ust. 2 u.o.z.p.). 

Przywrócenie do pracy albo odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy – aspekty procesowe

Wzruszenie skutków prawnych wadliwego wypowiedzenia lub oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia możliwe jest wyłącznie na drodze sądowej. Terminy dochodzenia roszczeń określone w art. 264 kp.

Wniosek o wszczęcie egzekucji nie wywiera żadnych skutków, jakie ustawa wiąże ze złożeniem tego wniosku - art. 824 § 1 pkt 4 oraz art. 825 § 1 pkt 1 kpc.

Pierwsza sytuacja zachodzi, w przypadku umorzenia postępowania z urzędu, gdy wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania. 

Przesłanki obowiązku alimentacyjnego dalszych krewnych

Przesłankami aktualizacji obowiązku alimentacyjnego krewnych zobowiązanych w dalszej kolejności są: brak osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo sytuacja w której osoba zobowiązana w bliższej kolejności nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce wykonane lub nabyte ze środków finansowych działkowca - art. 30 ust.2 RODU

Całorocznie ogrzewane murowane altany, ogrodzenia, studnie, przyłącza elektryczne, zbiorniki bezodpływowe na ścieki, nasadzenia, zagospodarowany teren ogrodu – przesuwne bramy, podjazdy do budynku, pergole ogrodowe z ławeczkami i huśtawkami, znajdujące się na działce (ogródku działkowym) stanowią często znacznej wartości majątek. 

Podwyższenie alimentów - art. 138 krio

Sprawy o podwyższenie alimentów tym się różnią od poprzedzającej je sprawy o zasądzenie alimentów, że w tej pierwszej badaniem sądu objęta jest zmiana sytuacji uprawnionego i zobowiązanego, jaka nastąpiła w czasie od ostatniego ustalenia alimentów. 

Przeszkody przy wykonywaniu dzieła z przyczyn dotyczących zamawiającego – zaniechania wykonawcy na wcześniejszym etapie realizacji kontraktu – art. 639 kc.

Wskazując w umowie określone terminy realizacji poszczególnych etapów, dla wykonania których konieczne jest współdziałanie jeszcze innych osób, zamawiający przyjmuje na siebie ryzyko terminowego wykonania prac również przez te inne osoby. To zamawiającego obciążają skutki powstałego opóźnienia tych innych osób w kontekście żądania z art. 639 kc. 

Podatek od nieruchomości – o wzruszeniu ostatecznych decyzji wymiarowych.

Co do zasady podstawę ustalenia wysokości zobowiązań w podatku od nieruchomości stanowią, stosownie do art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne dane z ewidencji gruntów. Nie jest to jednak zasada bezwzględna. Dane z ewidencji gruntów są w swej istocie dokumentem urzędowym, więc możliwe jest jego wzruszenie. Niezbędne jest w tym celu przeprowadzenie dowodu przeciwko ww. dokumentom urzędowym. 

Problem hałasów sąsiedzkich (tzw. bytowych) w blokach wielorodzinnych spółdzielni (wpólnoty) oraz hałasu wytwarzanego przez instalacje techniczne budynku

Zasady zachowania się mieszkańców budynków wielorodzinnych regulują najczęściej przepisy wewnętrzne (statuty, regulaminy). Wezwania do ich przestrzegania nie zawsze jednak przynoszą oczekiwane rezultaty.

Odpowiedzialność odszkodowawcza komornika - art. 36 ust. 1 uks

Odpowiedzialność odszkodowawcza komornika uregulowana w art. 36 ust. 1 uks. jest odpowiedzialnością deliktową, której przesłanką jest działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem, bez względu na zawinienie komornika (por. wyrok SN z dnia 10 lutego 2010 r., V CSK 279/09).

Europejskie poświadczenie spadkowe - art. 1142[1-7] k.p.c.

Poświadczenie jest przeznaczone do wykorzystywania przez m.in. spadkobierców, którzy potrzebują wykazać w innym państwie członkowskim swój status lub wykonywać swoje prawa (art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012).

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika - art. 52 § 1 pkt 1 kp

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 kp). Takie rozwiązanie wymaga wykazania kwalifikowanego (w sensie obiektywnym i subiektywnym) naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Uzasadnioną przyczyną nie musi być jedynie zawinione uchybienie pracownicze wywołujące istotną szkodę majątkową w mieniu pracodawcy. Taką przyczyną może być także zawinione działanie pracownika powodujące zagrożenie interesów pracodawcy.

Zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego - art. 33 Op.

O dopuszczalności zastosowania przepisów o zabezpieczeniu przesądzają dwie okoliczności – po pierwsze, prawidłowe określenie przybliżonej kwoty zobowiązania, a po drugie – zaistnienie uzasadnionej obawy, że to przybliżone zobowiązanie (w określonej przez organ wysokości) nie zostanie wykonane. 

Lot odwołany – prawo do zwrotu kosztu biletu

Lot został anulowany. Zasadniczym roszczeniem jest w takiej sytuacji odszkodowanie (art. 5 ust. 1 lit.c w zw. z art. 7 rozporządzenia nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy pasażerom w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów). Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest jednak zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7, jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków (art. 5 ust. 3 ww. rozporządzenia). Taką nadzwyczajną okolicznością jest najczęściej strajk mający wpływ na działalność przewoźnika (motyw 14 rozporządzenia). 

Poszerzenie funkcji zabezpieczającej weksla in blanco

Zaciągnięcie zobowiązania wekslowego w wyniku wystawienia weksla in blanco zawsze występuje w związku z istnieniem tzw. stosunku podstawowego, tyle tylko, że ten stosunek nie musi zawsze wiązać wystawcę weksla i remitenta (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 marca 2004 r. II CK 103/2003).

Warunki wypłaty świadczeń pracownikowi przez FGŚP

Wypłata świadczeń pracownikowi może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia łącznie trzech warunków wskazanych w treści ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. 

Zniesienie współwłasności nieruchomości – wyodrębnienie lokali

Sposobem podziału fizycznego nieruchomości jest wyodrębnienie w niej lokali mających stanowić odrębne nieruchomości lokalowe.

Wykreślenie wzmianki o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym – art. 31 ust. 2 KWU.

Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami. 

Czynności notarialne - nieważność czynności dokonanej z udziałem osoby głuchej lub głuchoniemej.

Przekonuje stanowisko, że uchybienie polegające na niepoinformowaniu osoby głuchej o przysługujących jej uprawnieniach, niezweryfikowanie przez notariusza czy treść czynności jest jej zrozumiała i co za tym idzie niezamieszczenie o tym wzmianki w treści aktu, nie ma charakteru jedynie porządkowego. Stwierdzenie głuchoty w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 2 i 3 ustawy prawo o notariacie skutkować powinno ustaleniem nieważności dokonanej przez nią czynności z uwagi na niezachowanie wymaganej formy (art. 73 par. 2 zd. 1 kc w zw. z art. 158 kc.). Z funkcjonalnej analizy wspomnianego przepisu wywieść należy wniosek, że jego dyspozycją są objęte nie tylko przypadki całkowitej głuchoty, ale też sytuacje, w których upośledzenie słuchu jest na tyle znaczne, że nie jest możliwe prawidłowe porozumienie się z daną osobą. 

Osoby uprawnione w rozumieniu ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań.

Celem ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz. U. 2001 Nr 4, poz. 24) i jej nowelizacji, w stosunkowo krótkim czasie po jej wejściu w życie było uwolnienie przedsiębiorstw od ciężaru zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych ich załóg i "przyjście" z szerokimi preferencjami przy zakupie mieszkań dla osób zaangażowanych w pracę na rzecz tych przedsiębiorstw. W regulacjach tych chodziło o odwrócenie niekorzystnych dla najemców mieszkań zakładowych skutków ich zbywania przez przedsiębiorstwa państwowe i o kompleksową realizację interesów socjalno-uwłaszczeniowych najemców byłych mieszkań zakładowych. 

Umowa użyczenia. Kwestia rozliczenia nakładów poczynionych na nieruchomość.

Użyczenie lokalu, części domu (piętra), a nawet całego budynku, celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w ramach bliskich stosunków rodzinnych jest obecnie bardzo popularne. W związku z tym coraz bardziej powszechny jest problem rozliczenia nakładów (prac remontowych i adaptacyjnych) poczynionych przez biorących w użyczenie na rzecz używaną.

Procedury transgraniczne UE - sprawy cywilne

Rozporządzenia unijne, proces wykonywania m.in. orzeczeń (a także dochodzenia roszczeń np. w drodze ENZ) ułatwiają w ten sposób, że postępując zgodnie z procedurami w tych rozporządzeniach zawartymi zamierzony cel możemy osiągnąć bez konieczności sięgania do prawa danego kraju członkowskiego.

Immisje – ograniczenia w nasłonecznieniu (art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 kc.)

Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. 

Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Terminy wypowiedzenia umowy o pracę

Na gruncie powszechnego prawa pracy, przy oznaczaniu upływu terminu wypowiedzenia panuje zgoda co do tego, że w odniesieniu do okresów będących wielokrotnością tygodnia lub miesiąca nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego. Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. Ograniczenia wynikające z art.30 § 2[1] kp są czytelne, bo sobota czy ostatni dzień miesiąca są łatwo identyfikowalne w wymiarze uniwersalnym (inaczej np. dzień końca semestu - w ustawie o szkolnictwie wyższym).