Skuteczna ochrona konsumentów w sprawach dotyczących umów o kredyt konsumencki

Konsument powinien dysponować skutecznym środkiem prawnym, aby można było uznać, że zapewniono mu skuteczną ochronę przewidzianą w dyrektywie 93/13. Powaga rzeczy osądzonej orzeczenia, wydanego bez zbadania ewentualnie nieuczciwego charakteru warunków danej umowy, nie może temu stać na przeszkodzie.

Zdarzenia, z ugody wynikające, skutkujące wygaśnięciem zobowiązania, będącego przedmiotem orzeczenia sądowego - art. 840 § 1 kpt 2 kpc.

Zarówno zaciągnięcie ugodą nowego zobowiązania o odmiennej niż dotychczasowe zobowiązanie treści, w celu umorzenia dotychczasowego zobowiązania (odnowienie) jak i wykonanie zmodyfikowanego ugodą dotychczasowego zobowiązania, w której to ugodzie zastrzeżono, że jej wykonanie stanowi całkowite zaspokojenie wszelkich należności, - może dotyczyć również zobowiązania będącego przedmiotem orzeczenia sądowego. Są to zdarzenia o których stanowi art. 840 § 1 kpt 2 kpc.

Powództwa opozycyjne – 840 § 1 pkt 1-3 KPC/ 138 KRO

Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego (opatrzonego sądową klauzulą wykonalności) wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli: 

1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności (786, 788, 789 kpc.), a w szczególności gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście; 

2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane (każdego tytułu); gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne, a także na zarzucie potrącenia (przy braku spełnienia przesłanek 203[1]§ 1 w procesie z wyłączeniem § 2-3); 

3) małżonek, przeciwko któremu sąd nadał klauzulę wykonalności na podstawie art. 787, wykaże, że egzekwowane świadczenie wierzycielowi nie należy się, przy czym małżonkowi temu przysługują zarzuty nie tylko z własnego prawa, lecz także zarzuty, których jego małżonek wcześniej nie mógł podnieść (art. 840 § 1 pkt 1-3 KPC).

Egzekucja sądowa - ograniczenie odpowiedzialności spadkobierców w konsekwencji przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Nawet jeżeli spadkobierca lub spadkobiercy dłużnika przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, nie oznacza to – co do zasady, że nie stali się dłużnikami albo że zobowiązania spadkodawcy uległy w jakiejkolwiek części umorzeniu. Spadkobiercy tacy ponoszą odpowiedzialność w granicach wartościowych wynikających z przepisu art. 1031 § 2 zd. 1 KC, co nie zmienia faktu, że odziedziczyli wszystkie podlegające dziedziczeniu zobowiązania spadkodawcy i w pełnej wysokości.

Znaczne pogorszenie stanu zdrowia psychicznego jako przesłanka wnioskowego trybu przyjęcia do szpitala psychiatrycznego (art. 29 ust. 1 i 2 OchrZdrPsychU).

Jest regułą, że przy wyborze rodzaju i metod postępowania leczniczego bierze się pod uwagę nie tylko cele zdrowotne, ale także interesy oraz inne dobra osobiste osoby z zaburzeniami psychicznymi i dąży do osiągnięcia poprawy stanu zdrowia w sposób najmniej dla tej osoby uciążliwy (art. 12 u.o.z.p.). Jest również regułą, że przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego następuje za jej pisemną zgodą na podstawie ważnego skierowania do szpitala, jeżeli lekarz wyznaczony do tej czynności, po osobistym zbadaniu tej osoby, stwierdzi wskazania do przyjęcia (art. 22 ust. 1 u.o.z.p.). Przepisy te wyrażają zasadę dobrowolności. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dopuszcza jednakże wyjątki od tej zasady. Pierwszy wyjątek dotyczy sytuacji, gdy dotychczasowe zachowanie osoby chorej psychicznie wskazuje na to, że z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób (art. 23 ust. 1 u.o.z.p.). O takim przyjęciu postanawia lekarz wyznaczony do tej czynności (art. 23 ust. 2 u.o.z.p.). Przyjęcie wymaga zatwierdzenia przez ordynatora (lekarza kierującego oddziałem) oraz zawiadomienia o tym właściwego sądu opiekuńczego (art. 23 ust. 4 u.o.z.p.). Dalsze wyjątki zostały określone w art. 29 ust. 1 u.o.z.p. i odnoszą się do osoby chorej psychicznie, której dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że nieprzyjęcie do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego, bądź która jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia. O potrzebie przyjęcia do szpitala psychiatrycznego orzeka właściwy sąd opiekuńczy na wniosek małżonka osoby chorej psychicznie, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, jej przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej nad nią faktyczną opiekę (art. 29 ust. 2 u.o.z.p.). 

Przywrócenie do pracy albo odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy – aspekty procesowe

Wzruszenie skutków prawnych wadliwego wypowiedzenia lub oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia możliwe jest wyłącznie na drodze sądowej. Terminy dochodzenia roszczeń określone w art. 264 kp.

Europejskie poświadczenie spadkowe - art. 1142[1-7] k.p.c.

Poświadczenie jest przeznaczone do wykorzystywania przez m.in. spadkobierców, którzy potrzebują wykazać w innym państwie członkowskim swój status lub wykonywać swoje prawa (art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012).

Procedury transgraniczne UE - sprawy cywilne

Rozporządzenia unijne, proces wykonywania m.in. orzeczeń (a także dochodzenia roszczeń np. w drodze ENZ) ułatwiają w ten sposób, że postępując zgodnie z procedurami w tych rozporządzeniach zawartymi zamierzony cel możemy osiągnąć bez konieczności sięgania do prawa danego kraju członkowskiego.

Sąd nie rozpoznał istoty sprawy art. 386 § 4 kpc

W tym znaczeniu sąd nie wyjaśnił i pozostawił poza oceną okoliczności faktyczne stanowiące przesłankę zastosowania normy prawa materialnego, będącej podstawą żądania.

Sąd wyrokował co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem - art. 321 § 1 kpc

Sąd jest związany zakreśloną przez stronę powodową podstawą faktyczną powództwa i nie jest uprawniony do jej konstruowania za powoda ani do jej zmiany.

E-protokół - art. 157 kpc.

Protokół sporządza się, utrwalając przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego. Stąd wynika, że zapis elektroniczny wraz z tzw. protokołem skróconym stanowi właściwy protokół rozprawy. Jednak to protokół elektroniczny jest dowodem przebiegu postępowania i treści przeprowadzonych dowodów, zaś adnotacje w skróconym protokole pisemnym mają jedynie pomocnicze znaczenie.

Powództwo o ukształtowanie - przyjęcie w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej

Przystąpienie do spółdzielni wymaga zgodnych oświadczeń woli tak przystępującego do niej, jak i samej spółdzielni. Wyrok sądu nakazujący przyjęcie w poczet członków zastępuje brak pozytywnej uchwały właściwego organu spółdzielni w tym przedmiocie. Ewentualny spór kończy uwzględnienie roszczenia o ukształtowanie prawa z art. 3 ust. 3 [1] u.s.m. - orzeczenie sądu zastępuje uchwałę zarządu spółdzielni. W momencie uprawomocnienie się wyroku sądu następuje skutek o którym mowa w art. 64 k.c. w zw. z art. 1047 k.p.c. (powstania stosunku członkostwa) 

Skutki reprezentacji Skarbu Państwa przez organ jednostki niewłaściwej - art. 67 § 2 kpc

Za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. W zakresie określonym odrębną ustawą za Skarb Państwa czynności procesowe podejmuje Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa. 

Niewłaściwe oznaczenie strony - niewłaściwy dobór podmiotów procesu – 194 § 1 kpc.

Podmiotowe przekształcenie powództwa staje się aktualne dopiero wówczas, gdy wady w wyznaczeniu przez powoda podmiotowych granic procesu nie można naprawić w drodze sprostowania oznaczenia stron. 

Postępowanie o dział spadku

Postępowanie o dział spadku połączone jest najczęściej z podziałem majątku dorobkowego wskutek śmierci jednego z małżonków. 

Zmiana wysokości, ustalonych ugodą, świadczeń rentowych – art. 907 § 2 kc.

Na zasadzie art. 907 § 2 k.c. zmiana stosunków uzasadnia żądanie każdej ze stron zmiany wysokości lub czasu trwania zobowiązania do świadczeń rentowych.

Podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej małżonków

W tym zakresie istotne jest/są:

Uchybienia przepisom postępowania wymagające zwrócenia na nie uwagi przez strony.

Do uchybień przepisom postępowania wymagających zwrócenia na nie uwagi przez strony zalicza się przede wszystkim: przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron, pomimo braku przesłanek przewidzianych w art. 246 k.p.c., przesłuchanie świadka podczas nieobecności pełnomocnika, a także uchybienie dotyczące wydania postanowienia oddalającego wniosek o przeprowadzenie dowodów oraz dotyczące nie uznania wniosku za spóźnionego jako niezgłoszonego już w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym.

Wstrzymanie wykonalności wekslowego nakazu zapłaty.

W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu (art. 492 § 3 zd. 2 k.p.c.). Przytoczony przepis nie zawiera żadnych merytorycznych przesłanek wstrzymania wykonalności nakazu zapłaty z weksla. Przekonuje argumentacja, że podobieństwo przedmiotowej instytucji do instytucji zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego uzasadnia stosowanie w tym zakresie w drodze analogii legis przesłanek z art. 346 § 1 k.p.c. Z istoty postępowania nakazowego odpowiednie stosowanie cytowanego przepisu dotyczyć może tylko warunku wątpliwości co do zasadności zaskarżonego nakazu.

Obalenie domniemania doręczenia przesyłki sądowej - art. 139 § 1 kpc.

Do najczęściej spotykanych podstaw obalenia domniemania doręczenia należą nieprawidłowości w zakresie awizowania przesyłek: