Zasadne przyczyny wypowiedzenia – dezorganizująca pracę w zakładzie częsta lub długotrwała usprawiedliwiona nieobecność pracownika z przyczyn zdrowotnych lub rodzinnych

Sąd Najwyższy jako przyczynę rozwiązania stosunku pracy ze względu na absencje chorobowe wskazuje te przypadki, w których długość absencji pozostaje na poziomie porównywalnym z absencjami, uzasadniającymi rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia bez winy pracownika (art.53 kp.).

Wypowiedzenie umowy o pracę – bezskuteczność wypowiedzenia przez doręczenie przez pracodawcę świadectwa pracy.

Nie budzi wątpliwości, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika jest jednostronnym oświadczeniem woli, które wywołuje skutek w chwili złożenia go pracownikowi w taki sposób, aby mógł zapoznać się z jego treścią. Dlatego też nie może być zastąpione przez samo tylko stwierdzenie rozwiązania stosunku pracy w doręczonym pracownikowi świadectwie pracy. Zawarta w świadectwie pracy informacja o rozwiązaniu stosunku pracy ma więc jedynie stanowić potwierdzenie złożenia oświadczenia woli o rozwiązaniu stosunku pracy, natomiast nie zastępuje wspomnianego oświadczenia. 

Zasada niedyskryminacji – nierówne traktowanie w zatrudnieniu - 47 KPP UE w sprawie C 715/20 (wskazanie przyczyny czynności).

Sąd krajowy rozpatrujący spór między jednostkami, w którym dokonanie wykładni stosownych przepisów prawa krajowego w zgodzie z tą klauzulą jest niemożliwe, musi w ramach swoich właściwości zapewnić jednostkom ochronę prawną przysługującą im na podstawie art. 47 Karty oraz zagwarantować pełną skuteczność tego postanowienia, w razie konieczności poprzez odstąpienie od stosowania wszelkich przepisów prawa krajowego, które stoją z nim w sprzeczności.

Przywrócenie do pracy albo odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy – aspekty procesowe

Wzruszenie skutków prawnych wadliwego wypowiedzenia lub oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia możliwe jest wyłącznie na drodze sądowej. Terminy dochodzenia roszczeń określone w art. 264 kp.

Terminy wypowiedzenia umowy o pracę

Na gruncie powszechnego prawa pracy, przy oznaczaniu upływu terminu wypowiedzenia panuje zgoda co do tego, że w odniesieniu do okresów będących wielokrotnością tygodnia lub miesiąca nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego. Okres wypowiedzenia umowy o pracę obejmujący tydzień lub miesiąc albo ich wielokrotność kończy się odpowiednio w sobotę lub w ostatnim dniu miesiąca. Ograniczenia wynikające z art.30 § 2[1] kp są czytelne, bo sobota czy ostatni dzień miesiąca są łatwo identyfikowalne w wymiarze uniwersalnym (inaczej np. dzień końca semestu - w ustawie o szkolnictwie wyższym).

Nieaktualne przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę

Nieaktualność przyczyny wypowiedzenia zachodzi w sytuacji, gdy stanowiące przyczyny wypowiedzenia sporadyczne i mniej istotne uchybienia pracownika miały miejsce wcześniej, a następnie przez dłuższy okres pracuje on nienagannie i w uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy nie ma podstaw do wnioskowania, że w przyszłości będzie on naruszał obowiązki pracownicze. Okresu tego z góry sprecyzować nie można. Będzie on zależał od całokształtu okoliczności indywidualnej sprawy, w szczególności od wagi przyczyny wypowiedzenia.

  

Nieprawdziwe przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę

Przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę nie można uznać za prawdziwą, jeżeli z okoliczności konkretnej sprawy wynika, że została ona wskazana w wypowiedzeniu umowy o pracę wyłącznie po to, aby ukryć przyczynę rzeczywistą, której pracodawca nie mógł formalnie powołać ze względu na związane z tym ryzyko uznania jej bezzasadności w toku ewentualnego sporu sądowego z pracownikiem kwestionującym prawdziwość, zasadność lub zgodność z prawem ujawnionych mu przyczyn rozwiązania stosunku pracy.

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – inne: odmowa podpisania stosownej umowy,niespełnienie koniecznego warunku zatrudnienia, upadłość

Jako inne przykłady zachowań pracowniczych uznanych przez Sąd Najwyższy za uzasadniające wypowiedzenie stosunku pracy można wskazać:

- odmowę zawarcia konkretnych umów, w tym o współodpowiedzialności materialnej z danym pracownikiem oraz o zakazie konkurencji, przy czym odmowa podpisania przez pracownika umowy o zakazie prowadzenia działalności konkurencyjnej nie jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę tylko wtedy, jeżeli przedstawiony przez pracodawcę projekt tej umowy zawiera postanowienia niezgodne z przepisami Kodeksu pracy.

- brak spełnienia koniecznego warunku podjęcia lub utrzymania zatrudnienia, np.: niekaralności, nienagannej opinii (dla strażnika miejskiego); braku prawomocnego skazania za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości - posiadania prawa jazdy; wymaganej specjalizacji;

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – likwidacja konkretnego stanowiska pracy

Likwidacja konkretnego stanowiska pracy uzasadnia wypowiedzenie bez potrzeby oceny przez zakład pracy kwalifikacji, stażu pracy i innych okoliczności ochronnych dotyczących zwalnianego pracownika i porównywania go z innymi pracownikami.

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – zmniejszenie stanu zatrudnienia (kryteria doboru).

Zmniejszenie stanu zatrudnienia przejawia się w konieczności zwolnienia określonej liczby pracowników lub zwolnieniu pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy ulegających likwidacji. Przeprowadzona reorganizacja powinna mieć taki charakter, że doprowadzi do zmniejszenia zatrudnienia przez przypisanie zadań mniejszej liczbie pracowników (czyli zwiększenie ich obowiązków).

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – utrata zaufania

Jako przykłady zachowań pracowniczych uznanych przez Sąd Najwyższy za prowadzące do utraty zaufania przez pracodawcę i uzasadniających wypowiedzenie stosunku pracy można wskazać:

- niemożność porozumienia się i współpracy przełożonego z pracownikiem, wynikającą z ich odmiennej wizji prowadzenia zakładu pracy, wyrażającą się dezaprobatą pracownika dla zmian organizacyjnych i przejawiającą się w sposobie wykonywania obowiązków pracowniczych;

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych

W tej kategorii tj. nienależytego (niestarannego, nieterminowego) wykonywania obowiązków pracowniczych w stosunku do pracowników na stanowiskach kierowniczych i samodzielnych należy stosować ostrzejsze kryteria oceny przyczyn uzasadniających wypowiedzenie.

Zasadne przyczyny wypowiedzenia – realizacja zasady doboru pracowników

Pracodawca, któremu bez wątpienia przysługuje prawo doboru pracowników w sposób zapewniający najlepsze wykonywanie zadań, może zasadnie przewidywać, że zatrudnienie innego pracownika pozwoli mu na osiąganie lepszych efektów pracy.

Konkretność przy określaniu przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę

Konkretność przyczyny wypowiedzenia polega na precyzyjnym wskazaniu tych okoliczności, które są przyczyną wypowiedzenia.